Upał nie odpuszcza. Te sygnały oznaczają, że trzeba reagować od razu

Gdy temperatura rośnie, organizm zaczyna pracować na granicy wydolności, a pierwsze ostrzeżenia łatwo zbagatelizować. W Milanówku i całym regionie upał nie kończy się na dyskomforcie – może prowadzić do odwodnienia, przegrzania, a nawet udaru cieplnego. Problem dotyczy nie tylko seniorów czy dzieci. Wysoka temperatura spowalnia też refleks, rozprasza uwagę i potrafi uderzyć w kierowcę w najmniej odpowiednim momencie.

• Pierwsze objawy przychodzą szybciej, niż się wydaje
• W mieszkaniu i samochodzie warto zmienić rytm dnia
• Dzieci, seniorzy i zwierzęta znoszą gorąco najtrudniej

Pierwsze objawy przychodzą szybciej, niż się wydaje

Upał zaczyna się wtedy, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30 st. C. To granica, za którą zwykły letni dzień potrafi zmienić się w realne zagrożenie. Najbardziej niebezpieczne są sytuacje, w których ciało traci wodę i nie nadąża z chłodzeniem.

Szczególnie niepokojące są takie objawy jak:

• zmęczenie i osłabienie,
• silny ból głowy oraz zawroty głowy,
• nudności,
• gorączka,
• szum w uszach,
• drgawki,
• przyspieszone tętno i oddech,
• rosnąca temperatura ciała.

To już nie jest zwykłe „zmęczenie pogodą”. W takich sytuacjach najlepiej od razu przenieść się w chłodniejsze miejsce, a jeśli pojawia się zawroty głowy, niepokój, dotkliwe pragnienie albo ból głowy, trzeba dzwonić pod 112. Jeśli ktoś przyjmuje leki, powinien mieć kontakt z lekarzem, bo część preparatów może wpływać na termoregulację i gospodarkę wodno-elektrolitową.

W mieszkaniu i samochodzie warto zmienić rytm dnia

Najprostsze działania często dają najlepszy efekt. W ciągu dnia warto zamknąć okna i zasłonić żaluzje, szczególnie po stronie, na którą mocno pada słońce. Wietrzenie lepiej zostawić na nad ranem i noc, kiedy powietrze jest chłodniejsze i dom nie zbiera już takiego żaru.

Pomaga też odpowiedni strój. Lekkie, jasne ubrania z naturalnych tkanin są znacznie bezpieczniejsze niż ciężkie i ciemne materiały. Organizm łatwiej wtedy oddaje ciepło, a człowiek mniej się męczy nawet przy zwykłych codziennych czynnościach.

W upalne dni nie warto przesadzać ze słońcem. Najmocniejsze promieniowanie UV notuje się zwykle między 12.00 a 13.00, a najwyższa temperatura często pojawia się później, między 15.00 a 18.00. To ważna różnica, bo właśnie wtedy wiele osób planuje spacery, prace w ogrodzie albo wyjazdy. Lepiej ograniczyć forsowny wysiłek fizyczny w najgorętszej porze dnia, a po wyjściu z klimatyzowanego pomieszczenia nie rzucać się od razu w rozpalone powietrze.

Warto pamiętać także o jeździe samochodem. Wysoka temperatura osłabia koncentrację, więc dłuższa trasa wymaga częstszych przerw i odpoczynku w cieniu. Na słońcu nie należy też wchodzić gwałtownie do wody po opalaniu – ciało powinno najpierw zostać schłodzone, choćby przez opłukanie twarzy i klatki piersiowej.

Ochrona skóry to osobny temat. Krem z filtrem trzeba nałożyć przed wyjściem, a potem ponawiać po spoceniu się, po kąpieli i po wytarciu ręcznikiem. Sam filtr nie daje pełnej tarczy, ale wyraźnie zmniejsza ryzyko poparzeń. W czasie upału lepiej też jeść lekko: więcej warzyw i owoców, mniej tłustych, smażonych i ciężkich potraw. Do tego dużo wody, najlepiej niegazowanej. Alkohol tylko pogarsza sprawę, bo przyspiesza odwodnienie. Wysoka temperatura sprzyja też rozwojowi salmonelli, więc szczególna uwaga powinna dotyczyć surowych jajek i higieny rąk.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta znoszą gorąco najtrudniej

W samochodzie zaparkowanym na słońcu robi się błyskawicznie niebezpiecznie. Temperatura we wnętrzu może sięgnąć nawet 50–60 st. C. Dlatego nie wolno zostawiać w aucie ani dzieci, ani zwierząt – nawet na chwilę.

Dzieci najlepiej chronić przed wychodzeniem w największy skwar. Jeśli wyjście jest konieczne, potrzebne są jasne, przewiewne ubrania, czapka z daszkiem i ochrona wózka przed słońcem, na przykład parasolką. Napojami powinny być letnia woda, soki albo herbatki owocowe i ziołowe. Zbyt zimne płyny nie są dobrym pomysłem. Kąpiel też powinna być letnia, nie lodowata.

Seniorzy w czasie upału również powinni ograniczyć wyjścia z domu. Jeśli muszą wyjść, nakrycie głowy staje się obowiązkowe, nie dodatkiem. U osób starszych szczególne znaczenie ma też przyjmowanie leków. Przy odwodnieniu ich stężenie w organizmie może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu, dlatego każdą niepokojącą zmianę samopoczucia trzeba traktować serio.

Zwierzęta nie radzą sobie z wysoką temperaturą tak jak ludzie. Psy chłodzą się głównie przez dyszenie, więc potrzebują stałego dostępu do wody i cienia. Samochód na słońcu jest dla nich śmiertelną pułapką. W upał lepiej nie ryzykować ani krótkich postojów, ani „szybkich spraw” po drodze.

W takich dniach najbardziej liczy się rozsądek i prosty rytm: pić, odpoczywać, osłaniać skórę, unikać skrajnego wysiłku i reagować od razu, gdy ciało zaczyna wysyłać niepokojące sygnały. To często wystarcza, by upał pozostał tylko trudnym tłem lata, a nie początkiem kłopotów.

na podstawie: Urząd Miasta Milanówka.